Wakacje bez barier – czyli turystyka i wycieczki dla osób niepełnosprawnych

Dziś poruszymy na turystycznym blogu ważny temat, jakim jest turystyka osób niepełnosprawnych. W  naszym kraju ciągle istnieje problem z uwzględnieniem potrzeb, oczekiwań i możliwości osób mających trudności z poruszaniem się. A nie jest to wcale mała grupa, w Polsce niepełnosprawnych jest bowiem około 5 milionów. W wielu miejscach brakuje infrastruktury, która umożliwiałaby swobodne poruszanie się osób na wózkach inwalidzkich. Krzywe chodniki, wszechobecne schody czy niedostosowane toalety to tylko niektóre z przeszkód, które na nie czekają. Być może dlatego tak rzadko spotyka się na ulicach polskich miast ludzi z niepełnosprawnością ruchową.

Mimo wszystko obecnie jest lepiej niż kilka czy kilkanaście lat temu. W większych miastach pojawia się coraz więcej tramwajów i autobusów dostosowanych do przewodu wózków inwalidzkich. Częściej spotkać można także ubikacje z szerszymi drzwiami, poręczami przy muszli czy niżej umieszczonym lustrem. Oczywiście pod warunkiem, że panie sprzątaczki nie zrobią sobie w nich składzika na środki czystości, z powodu rzadkiego pojawiania się korzystających, a toaleta będzie ogólnodostępna, bez potrzeby poszukiwania klucza do tejże. Stopniowo poprawia się też jakość chodników oraz coraz więcej dróg rowerowych, po których również mogą poruszać się inwalidzi.

A co z warunkami wyjazdowymi osób niepełnosprawnych? Wiele biur podróży ma w swej ofercie wyjazdy uwzględniające taką możliwość, tak aby i one mogły spełnić swoje marzenia. Najważniejszą kwestią jest hotel, który musi być odpowiednio dostosowany, żeby można było swobodnie poruszać się po całym jego terenie oraz po pokoju. Powinien on posiadać specjalne wyposażenie, takie jak: rampy, windy, niskie szafki, szeroki drzwi, większe łazienki z prysznicami oraz poręcze.  Najlepiej zarezerwować go wcześniej,  aby  mieć  gwarancję dostępności odpowiedniego pokoju, unikniemy tym samym niemiłej niespodzianki i rozczarowania na miejscu wypoczynku.

Na lotnisku

Jeśli chodzi o podróżowanie samolotem, to osoby mające stałą lub tylko czasową ograniczoną sprawność ruchową, kłopoty z widzeniem, słuchem lub inną formę niepełnosprawności, mają prawo do specjalnej opieki na terenie całego lotniska, a także podczas podróży lotniczej. Port i linie lotnicze mają zaś obowiązek udzielania osobom niepełnosprawnym bezpłatnej pomocy oraz zapewnienia im odpowiednich udogodnień. W zależności od potrzeb pasażerów, usługa obejmuje asystę od punktu zgłoszenia, poprzez procedury odprawy i kontroli aż do momentu zajęcia miejsca w samolocie. Podobna pomoc zapewniana jest również na lotnisku w miejscu docelowym. Pasażerom z niepełnosprawnością ruchową powinien zapewniony zostać  tzw. „schodołaz” czyli urządzenie umożliwiające transport po schodach osoby poruszającej się na wózku. W miejscu odpraw biletowo-bagażowych (check-in), winny znajdować się stanowiska z obniżonymi blatami lad, dostosowane specjalnie do obsługi osób poruszających się na wózkach, pozwalające na wygodny kontakt z pracownikiem dokonującym odprawy. Przy stanowiskach obsługi klientów (kontrola paszportowa, odprawa celna, biuro rzeczy znalezionych) oraz w  publicznie dostępnych telefonach często zainstalowane są tzw. pętle indukcyjne wzmacniające sygnał głosowy, co jest ułatwieniem dla osób korzystających z aparatów słuchowych. Na wielu lotniskach z myślą o osobach niedowidzących stworzony został ujednolicony system identyfikacji wizualnej. Kasetony i pylony informacyjne to obecnie urządzenia nowego typu, podświetlane od wewnątrz, z powiększonymi piktogramami, są więc lepiej widoczne i bardziej czytelne.
Niepełnosprawnemu przysługuje również pierwszeństwo przy odprawie i kontroli bezpieczeństwa oraz transport wózka inwalidzkiego. Aby zagwarantować sobie opiekę w odpowiednim czasie należy zgłosić taką potrzebę na dwie doby przed odlotem. W przeciwnym razie najprawdopodobniej trzeba będzie czekać dłużej, gdyż specjalnie wyszkolona osoba może być w danej chwili akurat niedostępna. Warto o tym pomyśleć zawczasu, gdyż może to znacznie skomplikować cały wyjazd.

i2

Wycieczki dla wszystkich

Ludzie z dysfunkcją ruchu są przeważnie sprawni umysłowo. Przygotowany dla nich program tematyczny powinien zatem być taki sam jak dla ludzi zdrowych. Trzeba tylko ograniczyć długość tras, prawie całkowicie wykluczyć nierówności terenu i podejścia oraz przewidzieć częste odpoczynki. Tempo poruszania się musi być wolniejsze.

A co z osobami niedowidzącymi bądź całkowicie niewidomymi? Podróżowanie i zwiedzanie to przecież głównie patrzenie i oglądanie. Czy wycieczki w tym przypadku mają jakikolwiek sens? Oczywiście, że tak. Niewidomi mają jeszcze inne zmysły, które w pewnym stopniu zastępują im wzrok. Komunikują się ze światem zewnętrznym poprzez słuch i dotyk. Na wycieczce należy umożliwić im dotykanie przedmiotów, mierzenie objętości kolumn lub drzew. Gorzej jest jednak w przypadku muzeów, które rzadko pozwalają na dotykanie eksponatów, w dodatku niektóre z nich znajdują się za szybami lub są umieszczone w trudno dostępnym miejscu. Wtedy trzeba opowiedzieć o tym co znajduje się wokół nas. Ważne, aby  opisywać zwiedzany obiekt w sposób dość szczegółowy, starać się opowiadać „malowniczo i fotograficznie”, a zatem dokładne i ciekawe.

W przypadku osób niesłyszących konieczny jest przewodnik znający język migowy. Takie grupy jednak często poruszają się z własną osobą, która potrafi „migać”. Na wycieczki dobrze jest przygotować tabliczki z określonymi zwrotami lub słowami, które w danej chwili będą pokazywane uczestnikom. Osoby niesłyszące czytają przeważnie z ruchu warg rozmówcy. Przewodnik powinien zatem stać zawsze przodem do grupy, najlepiej w odległości odległości do 1,5 metra oraz mówić wyraźnie i wolno, a w wypowiedziach stosować popularne słowa i zwroty, bez neologizmów czy wyrazów obcych.

W najtrudniejszej sytuacji komunikacyjnej znajdują się ludzie głuchoniewidomi. Można się z nimi porozumieć tylko i wyłącznie przez dotyk. Potrzebny jest tu wysokiej klasy specjalista. Poradniki dla przewodników radzą, aby  prowadzić takie osoby w miejsca, gdzie kwitną kwiaty, których zapach będzie mógł być odebrany zmysłami powonienia.

Jak widać osoby niepełnosprawne, nieważne w jakim stopniu mogą także podróżować i spełniać marzenia. Nie muszą być zamknięte w czterech ścianach. Mamy nadzieję, że w przyszłości będą miały jeszcze więcej udogodnień i możliwości, aby realizować swe turystyczne plany. Ważne, aby odpowiednio wcześniej poinformować i zaznaczyć organizatorom wycieczki nietypową sytuację, umożliwi to czerpanie pełnej satysfakcji z zarezerwowanych wakacji.

1 komentarz

  1. Uważam, że jest to bardzo ważny temat, który niestety nadal jest częstokroć pomijany. Post zawiera wiele przydatnych wskazówek, która na pewno ułatwią osobom niepełnosprawnym podróżowanie, a kto wie, może nawet jeśli trafi tutaj jakiś właściciel hotelu czy restauracji, uzmysłowi sobie jak ważne jest zapewnienie komfortu wszystkim klientom.

    Jestem pod dużym wrażeniem, tego jak różnorodne tematy przewijają się na blogu. Dlatego na pewno będę chętnie zaglądał, żeby na bieżąco poszerzać swoją wiedzę. Mając to na uwadze, również zamieściłem blog w spisie Najlepszych Blogów według Na Pieszo, żeby inni też mogli czerpać z niego przydatne informacje.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*